# Thư viện câu lệnh Các câu bạn dán vào và sửa. Chia theo hai cách tra: **theo tình huống** và **theo vai trò**. Mọi câu ở đây đều viết theo công thức 5 thành phần của [bài 03](../03-cach-ra-yeu-cau/README.md). Chỗ nào có `<...>` là chỗ bạn điền. Các câu này viết trung lập, dùng được với bất kỳ công cụ AI nào (ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot, hay trợ lý AI của công ty bạn). ## Mười câu dùng nhiều nhất Nếu bạn chỉ học được mười câu, học mười câu này. **1. Bắt hỏi lại trước khi làm** ``` Trước khi làm, hãy hỏi tôi tối đa 5 câu về những điều bạn còn thiếu. Đợi tôi trả lời rồi mới bắt đầu. ``` **2. Bắt nêu kế hoạch trước** ``` Nêu kế hoạch theo các bước, mỗi bước ghi sản phẩm của bước đó là gì. Đừng làm gì cả. Tôi duyệt rồi bạn mới bắt đầu. ``` **3. Chặn bịa (câu quan trọng nhất trong cả khoá)** ``` Nếu bạn không có dữ liệu cho phần nào, ghi rõ "không có dữ liệu" ở đúng chỗ đó. Không suy đoán, không lấy từ kiến thức chung để lấp chỗ trống. Nếu không truy cập được nguồn nào, nói thẳng cho tôi biết. ``` **4. Ép nguồn nội bộ** ``` Chỉ trả lời dựa trên kho tri thức . Với mỗi khẳng định, ghi rõ tên tài liệu và mục. Nếu tài liệu không đề cập, ghi "tài liệu không đề cập". Không lấy từ Internet. ``` **5. Sửa từng chỗ** ``` Sửa đúng ba chỗ: (1) , (2) , (3) . Giữ nguyên mọi thứ khác. ``` **6. Tự phản biện** ``` Đóng vai . Chỉ ra 5 chỗ yếu nhất, 5 câu người đó sẽ chất vấn, và những chỗ nào bạn thực ra không có bằng chứng chắc. Rồi tự sửa lại. ``` **7. Tách dữ kiện và suy đoán** ``` Tách rõ hai phần: (A) những gì dữ liệu trực tiếp cho biết, (B) những gì bạn suy đoán. Với mỗi mục ở phần B, ghi rõ cần dữ liệu gì để xác nhận. ``` **8. Chặn gửi** ``` Soạn nháp và đưa tôi xem. Tuyệt đối không gửi cho ai. Trước khi gửi, cho tôi biết bạn sẽ gửi tới đúng ai. ``` **9. Viết như người** ``` Viết như một người đi làm viết cho đồng nghiệp: câu ngắn, cụ thể, không hoa mỹ. Không mở đầu vòng vo, không kết bằng lời hô hào. Không dùng dấu gạch ngang dài. Mọi nhận định về mức độ phải có số hoặc bỏ. Nếu một câu không thêm thông tin mới thì xoá câu đó. ``` **10. Không đồng ý cho vừa lòng** ``` Nếu tôi sai thì nói thẳng là tôi sai và chỉ ra vì sao. Đừng đồng ý cho vừa lòng tôi. ``` Ba câu 3, 9, 10 nên đưa vào **bộ nhớ** ([bài 08](../08-bo-nho/README.md)) để không phải gõ lại. ## Theo tình huống ### Bắt đầu một việc mới ``` Bối cảnh: Tôi là ở . . Việc: <động từ + việc cụ thể>. Nguyên liệu: . Tiêu chuẩn: <độ dài>, , , . Xong nghĩa là: <3 điều kiện kiểm được>. Giao nộp: , tiếng Việt đủ dấu. ``` ### Đính kèm nhiều tệp ``` Tôi đính kèm 3 tệp: - : nguồn duy nhất cho mọi con số - : chỉ dùng cho cấu trúc và giọng văn, đừng lấy số từ đây - : tham khảo thêm, không bắt buộc dùng Việc: . Với mỗi con số, ghi trong ngoặc lấy từ mục nào của tệp 1. ``` ### Chuyển giao khi cuộc trò chuyện quá dài ``` Tổng kết cuộc trò chuyện này thành một bản chuyển giao để tôi dán sang cuộc trò chuyện mới, gồm: mục tiêu, các quyết định đã chốt, các ràng buộc, những gì đã làm xong, việc còn lại. Dưới 300 từ. ``` ### Xuất tài liệu trang trọng tiếng Việt ``` Xuất thành tệp Word: phông Times New Roman cỡ 13, dãn dòng 1,5, lề trên 2cm, dưới 2cm, trái 3cm, phải 2cm. Tiếng Việt đủ dấu, mã UTF-8. Tiêu đề mục dùng số 1., 1.1. Bảng có đường viền, tiêu đề cột in đậm. Tên tệp: .docx ``` ### Dùng bản mẫu của công ty ``` Dùng tệp .docx trong thư mục làm khuôn. Giữ nguyên bố cục, phông chữ, các mục và phần ký. Điền nội dung cho . Chỗ nào tôi chưa cung cấp thông tin thì để [chưa có], không tự bịa. ``` ### Phân tích số liệu ``` Đính kèm: Phân tích và trả lời 4 câu hỏi, mỗi câu một biểu đồ: 1. 2. 3. 4. Với mỗi biểu đồ, kèm bảng số liệu đã dùng để vẽ, để tôi đối chiếu. Phần nhận xét cho mỗi biểu đồ phải có: con số cụ thể, so sánh với một mốc, một giả thuyết về nguyên nhân, và một việc cần làm. Nếu không biết nguyên nhân, ghi "cần kiểm tra thêm". Nhãn biểu đồ bằng tiếng Việt đủ dấu. ``` ### Sơ đồ quy trình ``` Vẽ sơ đồ quy trình : - - thì , ngược lại > - Nhãn trong sơ đồ ngắn, mỗi nhãn dưới 6 từ, tiếng Việt đủ dấu. ``` ### Tổng quan hộp thư đầu ngày ``` Kiểm email và tin nhắn của tôi trong 24 giờ qua. Phân loại theo tiêu chí của tôi: - GẤP: có khách hàng đang chờ, hoặc có mốc thời gian trong 48 giờ - CẦN LÀM: việc của tôi nhưng chưa gấp - BIẾT ĐỂ BIẾT: không cần tôi làm gì Mỗi mục ghi ai gửi, kênh nào, và một câu vì sao xếp vào nhóm đó. Nếu không truy cập được kênh nào, nói thẳng. ``` Câu này chỉ chạy được khi công cụ AI của bạn đã kết nối vào email và trình nhắn tin (xem [bài 12](../12-email-va-tin-nhan/README.md)). Một chatbot thông thường không có kết nối thì sẽ báo là không đọc được, và bạn phải tự dán nội dung vào. ### Trả lời một email an toàn ``` Đọc email mới nhất của . Soạn bản trả lời: - Trả lời đúng những câu họ hỏi, theo thứ tự họ hỏi - Thông tin nào cần tôi cung cấp mà bạn không biết, để [cần tôi bổ sung] - Giọng , dưới từ Tuyệt đối không gửi. Ghi rõ bạn định gửi tới địa chỉ nào. ``` ### Đổ việc vào bảng nhiệm vụ ``` Đây là các việc tôi ghi trong sổ tuần này: - - Đưa vào bảng nhiệm vụ của tôi, tự đặt hạn và ưu tiên hợp lý, cho tôi xem lại để sửa. Trước khi thêm, kiểm xem việc nào đã có để đừng tạo trùng. ``` ### Tạo tác vụ định kỳ ``` Mỗi lúc giờ Việt Nam, hãy: 1. 2. Gộp thành một bản dưới từ, gửi tin nhắn riêng cho tôi trên . Đặt tên tác vụ là "". ``` Tính năng tác vụ định kỳ chỉ có ở một số công cụ AI (thường là loại có kết nối hệ thống). Nếu công cụ của bạn không có, xem [bài 15](../15-tu-dong-hoa-lich-tac-vu/README.md) để biết cách thay thế. ### Việc lớn nhiều bước ``` Tôi cần . Nguyên liệu tôi có: . Nêu kế hoạch theo các bước, mỗi bước ghi: cần nguyên liệu gì từ tôi, sản phẩm của bước đó là gì, tôi kiểm sản phẩm đó bằng cách nào. ĐỪNG LÀM GÌ CẢ. Tôi duyệt kế hoạch rồi bạn mới bắt đầu. Nếu có bước nào bạn thấy khó hoặc rủi ro, nói rõ ngay bây giờ. ``` ### Tự chấm độ tin cậy ``` Với mỗi khẳng định trong bản này, đánh dấu: [chắc chắn, có nguồn], [khá chắc, suy ra từ dữ liệu], [không chắc, cần kiểm]. Liệt kê riêng ở cuối những mục [không chắc]. ``` ### Nhờ agent viết hồ sơ cá nhân cho bạn ``` Tôi cần viết một hồ sơ cá nhân để bạn hiểu tôi và điều chỉnh mọi câu trả lời. Hãy hỏi tôi 8 câu, mỗi câu một ý, về: vai trò, người tôi làm việc cùng, cách tôi muốn được trả lời, các việc lặp lại quan trọng. Sau đó viết một đoạn 4 phần, dưới 250 từ, để tôi dán vào phần hồ sơ cá nhân. ``` Tuỳ công cụ, phần này có tên khác nhau: *Custom instructions* trên ChatGPT, hồ sơ/preferences trên Claude, *Saved info* trên Gemini. Xem [bài 08](../08-bo-nho/README.md). ## Theo vai trò ### Hành chính, nhân sự ``` Soạn thông báo nội bộ về . Đối tượng: . Dựa trên quy định trong kho tri thức . Giọng trang trọng nhưng dễ đọc, dưới 200 từ. Có đủ: nội dung thay đổi, thời điểm áp dụng, người liên hệ khi có thắc mắc. Nếu quy định không nói rõ điểm nào, ghi [cần xác nhận] chứ đừng suy đoán. Xuất tệp Word, Times New Roman 13, tiếng Việt đủ dấu. ``` ``` Từ bản ghi cuộc họp trong tệp đính kèm, viết biên bản gồm: thời gian và người dự, các nội dung đã trao đổi, các quyết định đã chốt, các việc cần làm kèm người phụ trách và hạn. Người nào phát biểu mà không rõ tên thì ghi [không rõ], đừng gán cho ai. ``` ### Kế toán, tài chính ``` Đính kèm: . Tổng hợp chi phí theo hạng mục, so với và so với kế hoạch trong . Nêu 3 hạng mục lệch nhiều nhất, mỗi hạng mục ghi số tuyệt đối và phần trăm. Với mỗi con số, ghi lấy từ ô hoặc mục nào. Đơn vị ghi rõ (triệu hay tỷ đồng). Xuất một bảng Excel và một bản nhận xét dưới 250 từ. ``` ``` Đọc danh sách công nợ trong tệp đính kèm. Lọc các khoản quá hạn, xếp theo số tiền giảm dần. Với mỗi khoản, soạn một dòng gợi ý mức độ nhắc (nhắc lần 1, lần 2, cần gọi điện) dựa trên số ngày quá hạn. Đừng soạn nội dung thư, chỉ đưa danh sách để tôi quyết. ``` ### Kinh doanh, bán hàng ``` Khách im lặng ngày sau . Đọc lại trao đổi của tôi với họ trong email và tin nhắn, đối chiếu với chính sách trong kho tri thức , rồi soạn một thư theo sau. Giọng thân thiện, dưới 150 từ, nhắc đúng vấn đề họ từng nêu, kết bằng một đề nghị dễ trả lời có hoặc không. Tuyệt đối không gửi, đưa tôi xem trước. ``` ``` Chuẩn bị hồ sơ trước buổi gặp khách ngày mai. Gồm: tóm tắt lịch sử giao dịch, những gì họ từng quan tâm và từng phản đối, ba câu hỏi họ có thể hỏi và cách tôi trả lời, và một đề xuất mở đầu. Lấy từ email, tin nhắn của tôi với họ và kho tri thức . Nếu thiếu dữ liệu về mục nào, nói rõ. ``` ### Marketing ``` Tra 5 động thái mới nhất của <đối thủ> trong 3 tháng qua: sản phẩm, giá, kênh truyền thông, thông điệp. Với mỗi động thái ghi nguồn và ngày. Sau đó viết một mục "ảnh hưởng tới chúng ta" dài 3 gạch đầu dòng. Ưu tiên nguồn chính thức hơn báo và blog. Cái gì không tìm được thì ghi "không tìm thấy". ``` ``` Lên kế hoạch nội dung tháng cho . Đối tượng: , họ quan tâm <điều gì>. Cho tôi bảng: tuần, chủ đề, dạng nội dung, thông điệp chính, lời kêu gọi hành động. Dựa trên các bài đã hiệu quả trong kho tri thức . Xuất bảng Excel. ``` ### Trợ lý, thư ký ``` Chuẩn bị tài liệu cho cuộc họp lúc . Gồm: chương trình họp theo thứ tự, với mỗi mục ghi người trình bày và thời lượng; tóm tắt các quyết định của cuộc họp lần trước và tình trạng hiện tại của từng việc; và danh sách tài liệu cần in. Lấy từ biên bản trong không gian làm việc và bảng nhiệm vụ. Xuất một tệp Word. ``` ### Quản lý dự án ``` Làm báo cáo tiến độ tuần dự án , gửi cho , họ đọc trên điện thoại và chỉ quan tâm số và việc cần họ quyết. Gồm 4 phần: việc đã xong tuần này, việc đang chạy kèm phần trăm, rủi ro và việc bị chặn, việc cần cấp trên quyết. Mỗi việc có mã issue để tra lại. Lấy từ trình quản lý công việc (Jira, Asana, Trello…) và bảng nhiệm vụ của tôi. Tối đa 250 từ. Không mở đầu bằng "kính gửi", vào thẳng số. ``` ### Chăm sóc khách hàng ``` Khách phàn nàn về . Thông tin tôi có: . Soạn thư phản hồi theo 5 đoạn: nhận lỗi ngay câu đầu, nói rõ chuyện gì đã xảy ra và nguyên nhân, chúng ta đã làm gì kèm mốc thời gian, sẽ làm gì để không lặp lại kèm mốc, đề nghị bù đắp cụ thể và cách liên hệ trực tiếp. Dưới 250 từ. Mọi cam kết phải có ngày cụ thể, không viết "trong thời gian sớm nhất". Không dùng bị động để trốn trách nhiệm. Không hứa mức bù đắp tôi chưa nói là đã được duyệt. Tuyệt đối không gửi. ``` ## Câu dùng khi kết quả chưa đạt | Vấn đề | Câu bạn gõ | | --- | --- | | Quá dài | "Rút xuống dưới `` từ, giữ nguyên các số và kết luận. Bỏ phần ``." | | Quá chung chung | "Mỗi mục thêm một con số cụ thể hoặc một ví dụ thật. Mục nào không có thì xoá mục đó." | | Sai giọng | "Đây là bản tôi từng viết và thấy đúng giọng: ``. Viết lại theo giọng đó." | | Thiếu mục | "Thiếu mục ``. Bổ sung mục đó, giữ nguyên mọi thứ khác." | | Số không khớp | "Số ở mục `` là `` nhưng trong tệp gốc là ``. Kiểm lại và cho tôi xem bảng số liệu bạn đã dùng." | | Nghe như máy viết | Dùng câu số 9 ở phần "Mười câu dùng nhiều nhất" | | Nó đồng ý mọi thứ bạn nói | Dùng câu số 10 | | Nó bịa nguồn | "Mở lại nguồn `` và trích nguyên câu chứa khẳng định đó. Nếu không có, bỏ khẳng định đó khỏi bài." | ## Quay lại [Trang chủ khoá học](../README.md) · [Hướng dẫn học](../STUDY_GUIDE.md) · [Từ điển thuật ngữ](tu-dien-thuat-ngu.md)